Hoe zoek ik (gestructureerd) naar literatuur?

Zoeken naar literatuur kan snel of secuur. Hoe je ook zoekt, ik raad je aan om zoveel mogelijk gestructureerd te werk te gaan en je niet te laten afleiden door al die literatuur die misschien wel eens interessant kan zijn. Daarom bij deze een stappenplannetje.


Nog niet bekend met de basisbegrippen over zoeken naar literatuur? Volg dan de e-learning module!

Download hier onderstaand stappenplan als pdf.

Stap 1: Kies de juiste databank.

Kies op basis van het studiedesign of soort publicatie waar je naar op zoek bent de juiste databank.

Stap 2: Exploreren

In deze stap krijg je een indruk van het aantal beschikbare hits en mogelijk relevante trefwoorden.

Breed zoekenVoer vrije tekst zoektermen  in en kijk wat er gebeurt. Je gebruikt hierbij nog geen Boolean Operators of leestekens, waardoor de zoekmachine zelf de tekst interpreteert en combinaties maakt van woorden en MeSH termen.
Titels/abstractBeperk de zoekactie nu tot titels en abstracts, wat gebeurt er met het aantal hits?
In Pubmed kan je hier ‘[tiab]’ voor gebruiken, bij Cochrane Library staat dit standaard al ingesteld.
MeSH termenNu je al wat titels voorbij hebt zien komen kan je een inschatting maken van relevante Engelse termen. Probeer hier MeSH termen voor te vinden.

Stap 3: Uitgebreid zoeken

In deze stap ga je gestructureerd te werk om een goede zoekstrategie te bouwen.

TvT makenBereid je zoekstrategie voor met een Tabel van Terminologie. Noteer hierin de trefwoorden voor je PICO, Engelse termen, MeSH termen en maak combinaties met behulp van Boolean Operators.
BouwenBouw je de zoekstrategie uit de TvT na in de zoekmachine. In Pubmed en Cochrane gebruik je daarvoor de ‘advanced search’.
Filters toepassenPas zo min mogelijk filters toe en dit sowieso pas als laatst.
AanpassenAls je een acceptabel aantal hits hebt kan je enkele titels en abstracts bekijken. Kijk of je nieuwe trefwoorden tegenkomt en pas zo nodig de zoekstrategie aan. Kijk ook naar gerelateerde artikelen en de publicatiedata. Pas eventueel de strategie aan.

Stap 4: Opschrijven

Schrijf je zoekstrategie zo op dat andere het kunnen herhalen. Denk hierbij aan de zoekstring die je hebt gebruikt, maar ook filters en de datum of periode waarop je de zoekactie hebt uitgevoerd.

Hoe stel je een ‘EBP vraag’?

Het proces van EBP begint allemaal met het stellen van een beantwoordbare vraag. Dat klinkt natuurlijk heel makkelijk, maar dat is het niet altijd. In de praktijk zijn we geneigd om te vragen of iets wel ‘nodig’ of ‘zinvol’ is, maar wat is de definitie van ‘nodig’ of ‘zinvol’?

Om een goede vraag te stellen is het handig om gebruik te maken van het acroniem PICO. Dit staat voor de Patient, Intervention, Comparison en Outcome. Door elk van deze onderdelen uit te schrijven krijg je beter inzicht in hetgeen je wilt vragen (en beantwoorden!).

Vooral de Outcome (uitkomst) is belangrijk voor het formuleren van je vraag. Wat wil je precies bereiken met de interventie? Wil je infecties beperken, comfort vergroten, tijd besparen? Soms is het nodig om hier de patient bij te betrekken, want misschien wil hij/zij iets heel andere bereiken dan wij als zorgverlener.

Als je een goede O hebt bedacht stel je in plaats van vragen als ‘is haren wassen wel nodig?’ een vraag zoals deze: ‘wat is het effect van haren wassen op de kans op infecties?’. Zo’n vraag is een stuk beter te beantwoorden!

Wil je meer leren over het stellen van een goede vraag? Volg dan de e-learning module!